Yabancılar İçin Türkiye'de Vergi Numarası Nasıl Alınır?

Türkiye'de ev almak, banka hesabı açmak, elektrik ya da internet aboneliği başlatmak isteyen bir yabancı, çok erken aşamada bir kısaltmayla karşılaşır: VKN, yani vergi kimlik numarası. Türk vatandaşlarının T.C. kimlik numarası bu görevi görürken, yabancılar için durum biraz farklıdır. Bu yazıda yabancıların Türkiye'de vergi numarası almasının ne anlama geldiğini, hangi yollarla başvurulduğunu, hangi bilgilerin istendiğini ve vergi numarasıyla yabancı kimlik numarasının nasıl ayrıştığını anlatıyoruz.

Vergi numarası nedir, neden gerekir?

Vergi kimlik numarası (VKN), Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (GİB) vergi mükelleflerine ve vergiyle ilgili işlem yapanlara verdiği numaradır. Türkiye'de gelir ve vergi işlemleri bu numarayla izlenir. Numaranın bulunması, tek başına bir vergi borcu doğurmaz ve oturma ya da çalışma hakkı vermez; yalnızca kişiyi resmî sistemde tanımlar.

Vergi numarasının talep edilebildiği başlıca işlemler şunlardır:

• Türkiye'de banka hesabı açmak ve para transferi yapmak
• Tapu işlemleri, yani taşınmaz alım-satımı
• Elektrik, su, doğalgaz ve internet gibi abonelikler
• Araç alımı ve noter işlemleri
• Şirket kurmak veya bir şirkette ortak ya da yönetici olmak
• Türkiye'de elde edilen gelir (örneğin kira geliri) için vergi yükümlülüğü doğduğunda

Hangi kurumun hangi aşamada tam olarak ne istediği zaman zaman değişebildiği için, işlem yapacağınız kuruma (banka, tapu müdürlüğü, abonelik sağlayıcısı) güncel şartları sormanız önerilir. Banka hesabı açma sürecinin ayrıntıları için Türkiye'de banka hesabı açma ve ev alımı için para transferi yazımıza bakabilirsiniz.

Vergi numarası ile yabancı kimlik numarası aynı şey mi?

Hayır, ancak ilişkilidir. Yabancı Kimlik Numarası (YKN), yabancı uyruklu kişilere oturma izni gibi süreçlerde Nüfus ve Vatandaşlık İşleri tarafından verilen, çoğunlukla "99" ile başlayan 11 haneli numaradır. Vergi Kimlik Numarası ise 10 haneli olup vergi dairesi/GİB tarafından verilir.

Kural şudur: Yabancı Kimlik Numarası olan kişiler, vergi işlemlerinde bu numarayı vergi kimlik numarası olarak kullanır. Daha önce vergi dairesinden 10 haneli bir numara almış kişi ise YKN edinene kadar kendi numarasıyla devam eder. Yani YKN'niz varsa ayrıca vergi numarası almanıza gerek kalmayabilir; YKN'niz yoksa ve vergi numarasına ihtiyaç duyuyorsanız vergi numarası başvurusu yapmanız gerekir. Oturma izniyle ilgili genel bilgi için mülk üzerinden oturma izni rehberi yazımıza göz atabilirsiniz.

Fotoğraf: Maksym Kozlenko / CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons

Nereden başvurulur?

Yabancılar için vergi numarası iki yoldan alınabilir:

1. Vergi dairesine kişisel başvuru: Pasaportunuzla Türkiye'deki herhangi bir vergi dairesine gidebilirsiniz. Genellikle pasaportun kimlik sayfasının fotokopisi ve Türkiye'deki bir adres bilgisi istenir. Dilekçe, kısa bir form ya da başvuru ekranı sunulabilir.
2. GİB'in Dijital Vergi Dairesi üzerinden çevrim içi başvuru: GİB'in yabancılar için "Potansiyel Vergi Kimlik Numarası Başvurusu" sayfası bulunur. Sayfada ad, soyad, cinsiyet, yabancı kimlik numarası (varsa), doğum yeri, anne-baba adı, ülke ve pasaport numarası, cep telefonu ve adres bilgileri istenir. Bilgilerin doğruluğunu onaylayarak başvuru yapılır.

Çevrim içi başvuru, özellikle Türkiye'de olmayanlar için pratik bir seçenektir. Ancak sistemlerin ve sürelerin değişebileceğini, bazı kurumların çıktıyı ya da belge niteliğini farklı biçimde isteyebileceğini unutmayın. Başvurudan sonra numaranın size nasıl iletileceği ve belgenin nasıl alınacağı için doğrudan GİB'in ilgili ekranından ya da vergi dairesinden bilgi alın.

Hangi bilgi ve belgeler gerekir?

Başvuruda genel olarak şunlar gündeme gelir:

• Geçerli pasaport (adınızı pasaporttaki yazımıyla girin)
• Pasaport numarası ve ülke bilgisi
• Doğum yeri, anne ve baba adı
• Türkiye'deki bir adres (konaklama, kiralık ev ya da yakın bir kişinin adresi) ve cep telefonu
• Varsa yabancı kimlik numarası

Bu listenin tamamının her kurumda aynı olduğu söylenemez. Vergi dairesi veya başvuru sistemi ek bilgi isteyebilir; noter onaylı çeviri gibi belgelerin gerekip gerekmediğini işlem yapacağınız kurumdan öğrenin.

Başvuru sırasında sık yapılan hatalar

• Adın pasaporttaki Latin harfli yazımla birebir aynı yazılmaması
• Pasaport numarasında yazım hatası
• Adres bilgisinin eksik veya belirsiz girilmesi
• Aynı kişi için birden fazla numara almaya çalışmak (tek numara kullanılır; mevcut numaranızı kullanın)
• Numara alındıktan sonra bankaya ya da tapu müdürlüğüne yanlış numarayı bildirmek

Bir kez numara aldıktan sonra bunu bir yere not edin; ev satın alırken, banka işlemlerinde ve sözleşmelerde aynı numara kullanılmalıdır.

Ev alırken ve sonrasında vergi numarası

Taşınmaz alımında alıcının kimlik ve vergi bilgileri tapu işlemlerinde kullanılır. Alım öncesinde numaranızı almanız süreci hızlandırır. Genel alım adımları için Antalya'da yabancı olarak mülk satın alma rehberi yazımıza, Türkiye'de olmadan alım yapmayı düşünüyorsanız vekaletname ile mülk alımı yazımıza bakabilirsiniz. Vekil aracılığıyla işlem yapılacaksa vergi numarasının önceden alınması ve vekaletnamede doğru yazılması önemlidir.

Mülkü kiraya vermeyi planlıyorsanız, Türkiye'de elde edilen kira geliri için beyan yükümlülüğünün doğup doğmadığını öğrenmek de gerekir; bunun için Antalya'da kira geliri beyanı yazımızı okuyabilirsiniz. Yurt dışında yaşayan ev sahipleri için yurt dışında yaşayan ev sahibi evini nasıl kiralar yazımız faydalı olabilir.

Sık sorulan sorular

Vergi numarası almak vergi ödemek zorunda olduğum anlamına mı gelir? Hayır. Numara yalnızca sizi sistemde tanımlar. Vergi yükümlülüğü, ayrıca elde edilen gelir ya da yapılan işlem türüne göre doğar.

Numarayı kaç kez almam gerekir? Bir kez. Aynı kişi için tek numara kullanılır; bankanız, tapu müdürlüğünüz ve abonelik sağlayıcınız aynı numarayı kaydetmelidir.

Başkası adıma başvurabilir mi? Bazı işlemlerde yetkilendirilmiş bir temsilci başvuru yapabilir; ancak koşullar kurumdan kuruma farklılaşabilir. Vekâlet verecekseniz kapsamı bir hukukçu ya da noterle netleştirin.

Pratik özet

• Vergi numarası, yabancı için resmî sistemde bir tanımlayıcıdır; oturma hakkı vermez.
• YKN'niz varsa vergi işlemlerinde onu kullanırsınız; yoksa vergi numarası alabilirsiniz.
• Başvuru, vergi dairesinde veya GİB'in çevrim içi sayfasından yapılabilir.
• Adınızı pasaporttaki gibi yazın, belgeleri hazır tutun ve sürecin güncel koşullarını kurumdan teyit edin.
• Numaranızı bir kez alın, güvenli şekilde saklayın.

Antalya'da ev almayı düşünüyorsanız Antalya'da ev almak sayfamıza göz atabilir, sorularınız için bize yazabilirsiniz.

Konuyla bağlantılı olarak tapuda takyidat okuma rehberi, e-Devlet'ten tapu bilgisi sorgulama ve internet aboneliği ve hat nakli yazılarımıza da göz atabilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya mali tavsiye değildir. Kararınızdan önce uzmanına danışın.

Kapak fotoğrafı: Kawon Kez Sel / CC0 — Wikimedia Commons