Komşuluk Hukuku: Gürültü, Balkon Kapatma ve Evcil Hayvan Sorunları

Apartman ya da sitede yaşamanın en büyük artılarından biri komşuluktur; en sık sıkıntı kaynaklarından biri de yine komşuluktur. Gece geç saatlerde gelen ses, izinsiz kapatılan balkon, merdivende bırakılan atıklar ya da sürekli havlayan bir köpek, küçük bir anlaşmazlığı aylarca sürecek bir davaya dönüştürebilir. Bu yazıda en sık karşılaşılan üç konuyu, yani gürültüyü, balkon kapatmayı ve evcil hayvanı, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu (KMK) ve ilgili mevzuat çerçevesinde ele alıyoruz. Amacımız tarafları karşı karşıya getirmek değil, haklarınızı ve işe yarar çözüm yollarını sakin bir dille anlatmaktır.

Komşuluk hukukunun temel ilkesi

KMK'nın 18. maddesi, kat maliklerinin bağımsız bölümlerini, eklentileri ve ortak yerleri kullanırken doğruluk kurallarına uymasını, özellikle birbirini rahatsız etmemesini, birbirinin haklarını çiğnememesini ve yönetim planı hükümlerine uymasını ister. Kiracılar ve oturma hakkı sahipleri de bu yükümlülüğe tabidir ve yükümlülüğü yerine getirmeyenler kat malikleriyle birlikte sorumlu tutulabilir. Medeni Kanun'un taşınmaz maliklerine yönelik genel taşkınlık yasağı da aynı yöne işaret eder: Mülkiyet hakkını kullanırken komşuya aşırı zarar verilemez.

Bu iki ilkenin ortak mesajı şudur: Hakkınızı kullanırken başkasının aynı hakkını kullanmasını engelleyemezsiniz. Her somut olayda mahkemeler, olayın koşullarını, rahatsızlığın yoğunluğunu, süresini ve bölgenin niteliğini birlikte değerlendirir.

Gürültü: ne zaman hukuki sorun olur?

Gündelik yaşam sesleri, yani yürüme, sohbet, mutfak sesleri doğal sayılır. Sorun, sürekli, aşırı ve özellikle dinlenme saatlerinde yinelenen seslerde ortaya çıkar. Yüksek sesli müzik, gece geç saatlerde yapılan tadilat ya da tekrarlanan parti sesleri bu kapsama girebilir.

İzleyebileceğiniz yollar genel olarak şunlardır:

1. Önce konuşun. Çoğu sorun, nazik bir uyarıyla çözülür. Yazılı ve tarihli bir not bırakmak, ileride gerekirse ispat için de işe yarar.
2. Yöneticiye başvurun. Yönetim planında sessizlik saatleri ve davranış kuralları olabilir. Yönetici, uyarıda bulunabilir; kat malikleri kurulu da konuyu gündemine alabilir. Kurulun nasıl işlediğini kat malikleri kurulu ve yönetim planı yazımızda anlattık.
3. Resmî yola gidin. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 36. maddesi, başkalarının huzur ve sükununu bozacak şekilde gürültüye neden olan kişiye idari para cezası öngörür; bu cezayı kolluk veya belediye zabıta görevlileri uygular. Ceza tutarı her yıl güncellendiği için güncel rakamı ilgili kurumdan öğrenin. Ayrıca sırf huzuru bozmak amacıyla ısrarlı biçimde yapılan davranışlar Türk Ceza Kanunu kapsamında şikâyete bağlı suç oluşturabilir.
4. Mahkemeye başvurun. KMK'nın 33. maddesi uyarınca, diğer malikin ya da kiracının yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda zarar gören kat maliki sulh hukuk mahkemesine başvurabilir. Mahkeme, süre vererek aykırılığın giderilmesini ve gerekirse para cezasını kararlaştırabilir.

Delil toplamak çok önemlidir: tarih ve saatli bir kayıt defteri, uyarı yazışmaları, tanık beyanları, zabıta veya polis tutanakları süreci kolaylaştırır. Kayıt alırken kişilerin özel hayatına saygılı olmak ve hukuka uygun delil toplamak gerekir; bu konuda bir hukukçuya danışın.

Fotoğraf: Robertgombos / CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons

Balkon kapatma

Cam balkon uygulaması, özellikle Antalya gibi rüzgârlı ve yağışlı kış aylarına sahip şehirlerde çok yaygındır. Ancak balkon, bina cephesinin parçasıdır. KMK'nın 19. maddesi, ana gayrimenkulün mimari durumunun korunmasını ve ortak yerlerde yapılacak değişiklikler için bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızasını öngörür. Mahkemeler, izinsiz yapılan kalıcı balkon kapatmalarının kaldırılmasına hükmedebilmektedir. Eğer kapatma, onaylı mimari projeyi değiştiriyorsa daha sıkı bir değerlendirme beklenebilir.

Bu nedenle balkonu kapatmadan önce:

• Yönetim planında cephe ve balkon kuralı olup olmadığına bakın.
• Diğer maliklerin yazılı onayını toplayın; sözlü onay ispat sorunu yaratır.
• Belediyeden ilgili izin veya bildirim gerekip gerekmediğini sorun.
• Her şey tamamlandıktan sonra cephe uyumunu koruyun (renk, çerçeve tipi, ölçü).

Bu konuda daha geniş bir kontrol listesi için tadilatta yönetimden izin gereken işler yazımızı okuyabilirsiniz. Komşunuz izinsiz balkon kapattıysa, önce yöneticiye yazılı bildirimde bulunun; sonuç alamazsanız KMK'nın 33. maddesi çerçevesinde sulh hukuk mahkemesine başvurabilirsiniz.

Evcil hayvan

Türk hukukunda apartmanda evcil hayvan beslemeyi genel olarak yasaklayan bir kanun hükmü yoktur. Buna karşılık yönetim planı, hayvan beslenmesine ilişkin sınırlamalar getirebilir; ancak mahkemeler her olayda hayvanın gerçekten rahatsızlık ya da zarar verip vermediğini, yasağın ölçülü olup olmadığını değerlendirir. Yani "hayvan beslenmez" şeklinde genel bir yönetim planı maddesi, her durumda otomatik olarak geçerli sayılmayabilir; öte yandan sürekli havlama, ortak alanı kirletme ya da saldırgan davranış gibi somut sorunlar komşular için meşru bir şikâyet nedenidir.

Hayvan sahibi olarak sorumluluklarınız:

• Asansörde ve ortak alanlarda hayvanınızı kontrol altında tutmak, gerekiyorsa tasma kullanmak
• Ortak alanın temizliğini sağlamak
• Gürültüyü (havlama, miyavlama) azaltmak için önlem almak
• Hayvanınızın verdiği zarardan, genel hükümler uyarınca sorumlu olacağınızı bilmek

Komşu olarak da hayvan sahibini önce kibarca uyarmak, sonra yönetime yazılı başvuru yapmak, gerekirse hukuki yola gitmek mantıklıdır. Yönetimin hayvanı doğrudan uzaklaştırma yetkisi bulunmaz; mahkeme kararı olmadan hayvana müdahale hukuka aykırı olabilir. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu hayvanlara kötü muameleyi de yasakladığından, hiçbir hâlde şiddet yoluna başvurulmamalıdır.

Kiracılar için de durum benzerdir: Kira sözleşmesinde hayvan yasağı varsa buna uymak gerekir. Sözleşmede hüküm yoksa evcil hayvan beslemek tek başına tahliye nedeni sayılmaz; ancak ciddi ve devamlı rahatsızlık ya da mülkte hasar tahliye tartışmasına yol açabilir. Kiralık ev ararken sorulacak sorulara kiralık ev ararken kiracı olarak sorulması gereken 10 soru yazımızdan bakabilirsiniz.

Anlaşmazlıkları büyütmeden çözmek için öneriler

• Ses, koku ya da davranış sorununu ilk günlerde nazikçe dile getirin; birikmiş öfke genellikle çatışmayı büyütür.
• Yazılı kayıt tutun, ancak komşunuzu suçlamadan olguları yazın.
• Ortak kuralları (sessizlik saatleri, hayvan, tadilat saatleri) yönetim planına yazdırmak için kurul toplantısı isteyin.
• Aidat ve ortak gider anlaşmazlıkları ayrı bir konudur; ayrıntı için aidat kime ait yazımıza bakın.
• Arabuluculuk veya yönetici aracılığı, mahkemeye göre çoğu zaman daha hızlı ve ucuzdur.

Antalya'da ev almayı düşünüyorsanız, komşuluk düzenini ve yönetim planını daha satın almadan önce öğrenmek akıllıca bir adımdır; Antalya'da ev almak sayfamıza göz atabilir, sorularınız için bize yazabilirsiniz.

Konuyla bağlantılı olarak konut ve eşya sigortası yazılarımıza da göz atabilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya mali tavsiye değildir. Kararınızdan önce uzmanına danışın.

Kapak fotoğrafı: Robot8A / CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons